Γεωγραφία

Δασκάλα: Μαριάννα Ιωάννου

Παραδοσιακή κατοικία

    Τα παραδοσιακά λαϊκά σπίτια της Κύπρου ήταν φτιαγμένα από πλάκες πλιθαριού ή πέτρα. Οι τοίχοι είχαν πάχος 40-50 εκατοστά. Το πάτωμα του σπιτιού σε αρκετά σπίτια ήταν χωμάτινο ενώ σε άλλα καλυμμένο με πλάκες. Η κατοικία μπορούσε να ήταν ισόγεια αλλά τις περισσότερες φορές με όροφο στον οποίο ανέβαιναν χρησιμοποιώντας την εξωτερική σκάλα που κατέληγε σε μικρό ξύλινο μπαλκόνι. Στο ισόγειο μέρος του σπιτιού εκτός από το δωμάτιο που περνούσε τις πιο πολλές ώρες η οικογένεια υπήρχαν και οι στάβλοι των ζώων. Δηλαδή άνθρωποι και ζώα ζούσαν μαζί. Οι στέγες των σπιτιών φτιάχνονταν από βολίτζια που πάνω από αυτά έβαζαν καλάμια μετά χώμα και ύστερα κεραμίδια. Η στέγη μπορούσε να είναι και επίπεδη με χώμα από πάνω. Το ονόμαζαν δώμα. Οι πλατιοί τοίχοι κατασκευάζονταν από πλάκες πλιθαριού που με πολλή κόπο οι άνθρωποι προκατασκεύαζαν και έβαζαν στον ήλιο να στεγνώσουν. Τα σπίτια από πέτρα ήταν φτιαγμένα από πέτρα περιοχής ανάλογα πού βρισκόταν το σπίτι. Γύρω από το σπίτι υπήρχε ψηλός τοίχος περίφραξης. Στο εσωτερικό της αυλής έμπαινες από το ψηλό ξύλινο ξωπόρτι. Οι πόρτες και τα παράθυρα ήταν ξύλινα. Στην αυλή υπήρχε ο φούρνος, η γούρνα, το κοτέτσι και η αυλή ήταν καλυμμένη με πλάκες. Οι κατοικίες που έκτιζαν οι παλιοί άνθρωποι δεν είχαν πολλές ανέσεις, όμως τα υλικά που χρησιμοποιούσαν τις έκαναν πολύ ζεστές το χειμώνα και δροσερές το καλοκαίρι. Επίσης τις έκαναν σωστά σε σχέση με τα σημεία του ορίζοντα και έτσι χρησιμοποιούσαν σωστά τον ήλιο και τον αέρα. Τα σπίτια που κτίζουμε σήμερα είναι πολύ διαφορετικά. Χρησιμοποιούμε υλικά από τη βιομηχανία για να τα χτίσουμε. Οι τοίχοι έχουν λιγότερο πάχος και για τις οροφές χρησιμοποιούμε μπετόν. Είναι επίσης πολύ μεγαλύτερα με πολλές ανέσεις. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι είναι και καλύτερα. Πολλές φορές είναι κρύα το χειμώνα και ζεστά το καλοκαίρι για αυτό χρειαζόμαστε τις συσκευές κλιματισμού. Βλέπετε οι πρόγονοί μας ήξεραν τόσα πολλά πράγματα.  

Άντρια  Γ3

Γιαλούσα

Το χωριό μου είναι η Γιαλούσα. Είναι χτισμένη στην πλαγιά ενός λόφου στο κέντρο της Καρπασίας. Έχει στα νότια τη Μελανάρκα, στα νοτιοδυτικά τον Άγιο Ανδρόνικο  και στα βορειοδυτικά την Αγία Τριάδα ενώ μαζί με την Ακανθού και το Ριζοκάρπασο αποτελούν τα τρία μεγαλύτερα χωριά της επαρχίας Αμμοχώστου. Οι κάτοικοι της Γιαλούσας πριν την εισβολή καλλιεργούσαν κυρίως καπνά και σε αυτήν ύδρευε και ο Συνεργατικός Οργανισμός Καπνού αλλά και βαμβάκι, σιτηρά, λαχανικά στις πεδινές περιοχές  ενώ στα ορεινά καλλιεργούσαν ελιές και χαρουπιές. Ιδιαίτερα ανεπτυγμένη ήταν και η κτηνοτροφία. Καθώς εκτρέφονταν αίγες, πρόβατα, αγελάδες. Η περιοχή της Γιαλούσας είναι πλούσια σε βυζαντινά και αρχαία κατάλοιπα.

Εκτός από το Δημοτικό Σχολείο λειτουργούσε και γυμνάσιο το οποίο χτίστηκε το 1950. Άλλα μεγάλα κτίρια ήταν ο αστυνομικός σταθμός, το           Νοσοκομείο και το εργοστάσιο του καπνού.

Άλκηστη  Γ3

Χελώνα Καρέτα-Καρέτα

 Το μικρό της όνομα είναι Τζούλια και το επίθετό της καρέτα- καρέτα. Στην Κύπρο συναντάται στη θάλασσα του Ακάμα.Οι χελώνες καρέτα καρέτα ζουν μέσα στη θάλασσα.  Τρέφεται με φύκια και άλλα θαλάσσια είδη. Πολλαπλασιάζονται με αβγά που γεννούν σε λάκκους στην ακρογιαλιά. Γεννά περίπου 100 αβγά την περίοδο Ιούνιο μέχρι Σεπτέμβρη.

Οι χελώνες κινδυνεύουν από τους ψαράδες, από τα μεγάλα ψάρια, από τα κορακοειδή που τα τρώνε μόλις γεννηθούν πριν να μπουν στη θάλασσα και από την τουριστική ανάπτυξη.

Έλενα Δ Γ1

Χαράλαμπος Γ1

Η καρέτα- καρέτα είναι ένα από τα εννιά είδη θαλάσσιας χελώνας που υπάρχουν στον πλανήτη. Η καρέτα – καρέτα είναι μέτριου μεγέθους χελώνα, το μέγεθος από το καβούκι της φτάνει τα 120 εκατοστά και το βάρος της τα 100 κιλά. Το στόμα της μοιάζει με ράμφος παπαγάλου και είναι έτσι κατασκευασμένο για να μπορεί να σπάσει τα σκληρά όστρακα και αρθρόποδα με τα οποία τρέφεται.

Οι χελώνες έρχονται κάθε χρόνο για όλη τους τη ζωή στο ίδιο μέρος να γεννήσουν τα αβγά τους. Αν για κάποιο λόγο χαθεί η παραλία που γεννούν θα χαθούν κι αυτές μαζί τους.  Οι θηλυκές αφού ζευγαρώσουν μέσα στο νερό και μάλιστα κοντά στο χώρο ωοτοκίας, βγαίνουν στην παραλία και στη ζεστή αμμουδιά, ανοίγουν ένα λάκκο και γεννάνε γύρω στα 120 αβγά και μετά τα σκεπάζουν με άμμο. Αυτή η διαδικασία κρατάει περίπου μια ώρα και γίνεται από τον Μάιο ως τον Άυγουστο. Μετά από 15 μέρες η χελώνα θα ξαναεπιστρέψει στον ίδιο χώρο να γεννήσει και πάλι περίπου 120 αβγά. Αυτό μπορεί να επαναληφθεί και τρίτη και τέταρτη φορά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Έπειτα από 60 περίπου μέρες τα μικρά χελωνάκια θα βγουν από τη φωλιά τους και θα κατευθυνθούν προς τη θάλασσα που είναι το πιο φωτεινό σημείο μέσα στη νύχτα. Από τα θαλάσσια ρεύματα μεταφέρονται στο ανοικτό πέλαγος. Εκεί θα περάσουν τα πρώτα 20-30 χρόνια της ζωής τους μέχρι να ενηλικιωθούν.

Τα μικρά χελωνάκια από τις πρώτες στιγμές της ζωής τους αντιμετωπίζουν πολλούς κινδύνους. Τα νεογέννητα χελωνάκια είναι φωτοτακτικά, δηλαδή κινούνται προς το πιο φωτεινό σημείο. Σε μια παραλία το φωτεινότερο σημείο είναι η θάλασσα. Αν όμως υπάρχουν έντονα τεχνητά φώτα από τη μεριά της παραλίας (π.χ νυχτερινά κέντρα), τότε αποπροσανατολίζονται και κατευθύνονται προς αυτά με αποτέλεσμα να πεθάνουν από εξάντληση και αφυδάτωση.

Οι κίνδυνοι όμως δεν τελειώνουν εκεί. Λόγω του μικρού μεγέθους τους γίνονται εύκολα λεία σε μεγάλα ψάρια και θαλασσοπούλια.

Όταν πλέον σχηματιστεί το σκληρό κέλυφος κινδυνεύουν μόνο από μεγάλα ψάρια, όπως ο καρχαρίας. Ο μεγάλος τους εχθρός όμως παραμένει ο άνθρωπος. Συχνά πολλές χελώνες βρίσκουν το θάνατο μπλεγμένες σε δίκτυα ή από καμάκια ασυνείδητων ψαράδων.

Τέλος ένας άλλος μεγάλος κίνδυνος είναι η τουριστική εκμετάλλευση των παραλιών στις οποίες γεννούν οι χελώνες.

Χριστίνα  Γ1

Το αγρινό

Το αγρινό είναι άγριο πρόβατο. Ζει στις ορεινές περιοχές του δάσους της Πάφου, στην οροσειρά του Τροόδους. Τρέφεται με τρυφερά και ξηρά χόρτα και με φύλλα των δέντρων. Το αρσενικό αγρινό ζει περίπου 12 χρόνια και το θηλυκό 15.

Το αγρινό είναι το σήμα των Κυπριακών Αερογραμμών αλλά βρίσκεται και πάνω στην στολή των θηροφυλάκων.

Παϊσιος Γ1

Ειρήνη  Γ1

Έλενα Δ Γ1

Ο Γύπας

Ο Γύπας είναι ένα είδος αρπακτικού πουλιού. Τρώει πτώματα γι’ αυτό και έχει άσχημη μυρωδιά. Το στομάχι του μπορεί να χωνέψει ακόμα και τα κόκαλα. Επίσης τρώει πιο μικρά πουλιά.

Ζουν πολλά μαζί και φτιάχνουν τις φωλιές τους σε απομακρυσμένους βράχους. Μπορεί να ζήσει μέχρι 100 χρόνια.

Κασιανή Γ1

 Η αλφαβήτα της οικολογικής καταστροφής

Αέριο

Βιομηχανία

Γη

Δάσος

Ενέργεια

Ζωή

Ήλιος

Θέρμανση

Ιονόσφαιρα

Καύσιμα

Λίμνες

Μεθάνιο

Νέφος

Ξύλα

Όξινη βροχή

Πετρέλαιο

Ρύπανση

Συστήματα κλιματισμού

Τροπόσφαιρα

Υλοτομία

Φρέον

Χλωρο-φθοράνθρακες

Ψυγείο

Ωκεανοί

Παϊσιος  Γ1

Άνθρακας

Βροχή

Γη

Διοξείδιο του άνθρακα

Ενέργεια

Ζέστη

Ήλιος

Θέρμανση

Ι

Κάρβουνο

Λίμνες

Μεθάνιο

Νέφος

Ξύλα

Όζον

Πετρέλαιο

Ρύπανση

Σύννεφα

Τρύπα του όζοντος

Υ

Φρέον

Χλωρο-φθοράνθρακες

Ψυγεία

Ωκεανοί

Γιώργος  Γ1

Επιστροφή